Wat een inspirerend én informatief artikel, Stefan. Veel dank daarvoor! Mooi hoe je ‘oude’ concepten vertaalt naar de actualiteit. Ik moest ook denken aan de ideeen van Paul Ricoeur over naastenliefde adhv de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. Hij werkt ook uit hoe individuele verantwoordelijkheid (de Samaritaan tov de beroofde Jood) overgaat in collectieve verantwoordelijkheid (we kunnen immers niet alles individueel oplossen, dus vandaar collectieve arrangementen in onze sociale zekerheid), maar dat collectieve verantwoordelijkheid ook kan overgaan in onverschilligheid (“dat lost de overheid wel op”). Daarom moet collectieve verantwoordelijkheid altijd gevoed worden door individuele verantwoordelijkheid. Daar ligt wel een mooie overeenkomst met jouw artikel. Nogmaals dank en keep up the good work! Eelke
Reactie op een waardevolle reactie op een prachtig artikel: hoe weet u eigenlijk dat de beroofde, half dood geslagene een jood was? Ik ben een beetje bang dat door die gedachte de verkeerde tegenstelling wordt aangescherpt. Het gaat immers niet om de verhouding tussen de beroofde en de redder, maar om het contrast van de joodse religieus (die de vraag stelde) en de door hem als minderwaardig beschouwde Samaritaan. Inmiddels mag u voor Joodse ook (cultuur)christelijke invullen en voor Samaritaan zie ik op veel plaatsen ‘Marokkanen’ of ‘Syriërs’ optreden.
Mooi essay, Stefan! Eén opmerking: je hebt gelijk als je stelt dat de natie ook een abstract begrip is, door de jaren heel fluïde en door verschillende groepen mensen verschillend ingevuld.
Maar binnen de subgroepen hebben mensen er heel concrete beelden bij en dat verbindt (en sluit anderen uit). Daarom is het zo krachtig. Filosofische discussies over wie er nog wel of net niet bij de natie horen zijn aan de witte nationalisten in de VS of extreem rechtse NLs niet besef.
Natuurlijk hebben mensen er concrete beelden bij. Er is sinds de19e eeuw ook veel geïnvesteerd in natievorming: vlag, volkslied, monumenten, ‘vaderlandse geschiedenis’, ABN, enz. Ik heb ook niets tegen de natie als verbindend concept. Maar wel als gedaan wordt of de natie een soort vanzelfsprekende grens is waar concrete naastenliefde en verplichtingen naar de ‘ander’ ophouden. Er is niets vanzelfsprekends aan een natie.
Veel dank, Stefan, voor deze zo heldere beschouwing. Je uitleg heeft mij geholpen om mijn begrip te verdiepen.
Ik zelf huldig de idee dat het christendom de stamoverschrijdende naastenliefde predikt. Daarvóór en daarbuiten ongehoord. Als christen kan ik mijn naaste zien in zijn relatie tot God. Wat mooi is dat!
De niet verloste mens kent soms niet meer dan Blut und Boden hetgeen overigens niet wil zeggen dat hij uitsluitend dienovereenkomstig denkt en handelt. Over dat begrip heb je eens in een aflevering van de ongelooflijke podcast een onthullende uiteenzetting gegeven.
Ik ben benieuwd hoe Stefan Paas dan het hogepriesterlijk gebed ziet, dat in deze Goede Week centraal staat. Hierin bidt Jezus: “ Ik bid voor hen; niet voor de wereld bid Ik U, maar voor hen, die Gij Mij gegeven hebt, want zij zijn van U, en al het mijne is het uwe en het uwe is het mijne, en Ik ben in hen verheerlijkt.”
Dit is niet de ideologie van DEI waarin niemand buitengesloten mag worden. Jezus bidt voor degenen die Zijn Vader Hem gegeven heeft, kortom: Hij bidt hier dus voor de Kerk, voor Gods eigen volk. Vanuit het humanisme is dit misschien een kwalijk “eigen volk eerst!” maar in Getsemane bidt Jezus dit wel… De christelijke theologie mag het hogepriesterlijke gebed niet negeren.
Maar meent u nu serieus dat dit gebed bedoeld is om het gebod tot naastenliefde (ook voor vijanden) op te heffen? Dat is toch een exegese van niets, met alle respect.
Alleen al Joh 17:21-22, in hetzelfde hogepriesterlijke gebed, haalt de redenering onderuit: hij bidt voor zijn discipelen juist om de wereld (kosmos) te bereiken - uit liefde!
Uiteraard! Maar wat mij fascineert, is dat je blijkbaar de prioriteit kunt leggen bij een specifieke groep (hier de eigen volgelingen, die zich later christenen zullen gaan noemen) om de wereld te bereiken. Maar die wereld zet je wel even tussen haakjes (“Ik bid niet voor de wereld.”) God begon met Abraham en het Joodse volk. Dat was zijn oorspronkelijke volk. Maar Zijn doel is het bereiken van de hele wereld, van álle mensen.
Een tweede punt dat hier voor mij naar voren komt, is dat het bij God nooit verstart in een “ideologie van de naaste”. Je kunt daarom niet absoluut stellen dat “eigen volk eerst” niet christelijk is zoals in dit betoog gebeurt. In sommige gevallen is het juist christelijk! Je kunt een prioriteit stellen (eerst deze groep, dan die groep…) met het doel om alle mensen te bereiken.
"Verstarde ideologie van de naaste": sorry, maar dit is wel de kern van het evangelie (zie Bergrede en liefdegebod Lev 19, Mat 22 etc)! Staat lijnrecht tegenover "eigen volk eerst". Dat Jezus in Joh 17:9 "voor hen, en niet voor de wereld" bidt is omdat Hij weet dat zij door de wereld vervolgd gaan worden, net als Hijzelf. Gezegend Pasen!
Met verstarde ideologieën bedoel ik uiteraard NIET het Evangelie van Christus! God doet niet aan ideologie. Zijn boodschap gaat verder dan “iedereen hoort erbij”. U zegt het al: de volgelingen van Christus worden juist door de wereld vervolgd.
Jezus is onverbiddelijk tegenover degenen die Zijn Vader niet in waarheid en geest aanbidden of over valse profeten.
Mensenrechten/DEI, hoe goed bedoeld ook, hebben geen oog voor de geestelijke boodschap van Christus.
Allerminst. Het betreft hier overigens geen exegese maar een vraag aan u. Hoe ziet u dit gebed van Jezus waarin hij tot de Vader bidt voor degenen die Hij Hem gegeven heeft in relatie tot het gebod hebt U naasten lief? Het christendom gaat veel verder dan “iedereen doet mee!” De ernst van de boodschap van Christus is dat wij ons ook zelf kunnen uitsluiten. Dat is dan niet het werk van populisten maar onze eigen keuze.
Ik zie dat een beetje als appels en peren, eerlijk gezegd. Jezus' hogepriesterlijke gebed gaat over zijn volgelingen. Het gaat erover dat zij bewaard blijven, en dat aan hun onderlinge liefde de wereld zal zien wie Jezus is. Maar dat staat niet tegenover het grote gebod. Integendeel, zelfs.
Wat mij vroeger verbaasde was dat Jezus vlak voor zijn gevangenneming niet een gebed uitspreekt voor álle mensen, maar dat Zijn gebed zich beperkt tot “eigen volk” (c.q. “degenen die de Vader Hem gegeven heeft”) Later ben ik dit gaan begrijpen.
Tegenwoordig hebben we een sterke neiging om uitsluiting en “eigen volk eerst!” moreel zwaar te veroordelen. Dat is dan onlosmakelijk verbonden aan het oordelen van anderen die zich dan “onchristelijk” zouden gedragen.
Maar je mág voor je eigen volk bidden (en niet voor de wereld). Want Jezus is ons hier Zelf in voorgegaan! Laten we mensen die “eigen volk” zeggen toch niet zo oordelen.
Dit heeft niets te maken met ‘eigen volk eerst’. In Joh 17 komt het woord ‘volk’ zelfs niet voor. Het gaat hier om de volgelingen van Jezus, en die komen uit alle volken.
Het is echt een bizarre exegese om deze tekst, die daar totaal niet over gaat, te verbinden met de eigen-volk-eerst en laat-ze-in-Afrika-maar-verhongeren teksten van Wilders. Ik snap werkelijk niet hoe u erbij komt.
Het heeft hier juist alles mee te maken. Jezus sluit in het hogepriesterlijke gebed een groep in en een groep uit. Waarom zou er in het Johannes 17:9 dan zo uitdrukkelijk staan “Ik bid voor hen; Ik bid niet voor de wereld, maar voor degenen, die Gij Mij gegeven hebt, want zij zijn Uw.”
Interessante analyse. Het herinnert ons eraan dat ook het christendom niet aan tribalisme ontsnapt; de geschiedenis van bloedige conflicten tussen katholieken en protestanten is daar het bewijs van. Vaak draait het niet om een universele naaste, maar om de eigen groep en het eigen specifieke godsbeeld ("mijn God tegenover de jouwe"). In die zin lijkt religie – of het nu gaat om het judaïsme, de islam of het protestantisme – vaak eerder een grenstrekker dan een bruggenbouwer. Joden en Palestijnen zijn een volk. Het geloof verdeelt hen.
Ik vind de ontwikkeling dat orthodoxe christenen die achter rechts nationalistische ideeën lopen nogal zorgelijk. Zich uitend in het percentage Trump verstehers bij SGP- kiezers en apologeten die youtube filmpjes maken over wat de bijbel zegt over asielzoekers waarin de PVV mentaliteit wordt recht gepraat. Er wordt helemaal gedaan alsof je als christen alleen maar rechts nationalistisch conservatief kan zijn.
Aan de andere kant menen linkse christenen weer dat je als christen alleen maar een links standpunt kunt innemen tav asielbeleid. Jezus wordt in deze kringen soms voorgesteld als een mensenrechtenactivist avant la lettre.
Op dit moment zien we inderdaad dat de CU het niet goed doet en de SGP juist wel. Dat heeft waarschijnlijk niets te maken met wat u “Trump Verstehers” noemt, maar is eerder een uitdrukking van rechts realisme.
In de eerste plaats is de CU niet links maar een midden partij, natuurlijk alles naar rechts opschuift is zelfs vanuit hun oogpunt de VVD nog links. Het is juist de rechtse partijen die geen realistisch beeld schetsen, zolang Nederland 1 van de rijkste landen ter wereld blijft zullen hier asielzoekers blijven komen, je kunt wel willen dat dat anders wordt maar dat verandert niet. Behalve natuurlijk als we uit de euro en eu gaan want dan worden we ook een 3e wereld land, idem geld als we grote hekken om Nederland zetten.
Dat rechtse partijen denken hier iets aan kunnen doen is gewoon een illusie. Dus moeten die mensen eerlijk verdeeld en goed opgevangen worden in eerste instantie (zeker als christen zou je hier voor moeten zijn). Vervolgens moet het grootste deel weer terug gestuurd worden. Dat laatste is iedereen van links tot rechts het over eens. En dat gebeurt nu al. Maar nogmaals 0 asielzoekers of 10k of wat dat ook is simpelweg weg een illusie.
Een andere oplossing zou zijn om de welvaart over de wereld eerlijker te verdelen maar ja dat is natuurlijk tegen het zere been van rechtse lieden stel je voor, alleen wij hebben toch maar recht op 3 wereldbollen.
De CU is de enige partij die in het links conservatieve (soms progressieve) kwadrant zit. Of bij benadering. In ieder geval links van de y-as. De SGP zit in het rechts conservatieve kwadrant. Dat alles naar rechts opschuift, is discutabel. Onder de kabinetten Rutte is Nederland (de VVD voorop) juist naar links opgeschoven. Dat heeft nu een correctie nodig. Dus stemt op dit moment 35% van het electoraat op een partij rechts van de VVD, waaronder de SGP.
Wat asielbeleid betreft, is CU toch uitgesproken links. U bevestigt dit ook in uw verhaal. Als ik u goed begrijp, heeft het rijke Westen min of meer de morele verplichting om economische vluchtelingen op te vangen? Voor de culturele gevolgen van massamigratie is de CU erg naïef. Segers vond dat Nederland ruimte moet geven aan de islam. Een dergelijke uitspraak zou bij een SGP’er ondenkbaar zijn. De moslim is weliswaar onze naaste, maar de islam is beslist niet “een andere smaak religie dan het christendom” zoals dat vanuit een neutraal en seculier perspectief mag lijken.
Door haar fundering in het Woord van God is de SGP zich juist bewust van de culturele ontwrichting van massamigratie. De SGP is niet kwetsbaar voor de morele chantage van links (een asielstop zou hardvochtig of racistisch zijn). Het verhaal over de barmhartige Samaritaan is ook duidelijk: hij brengt het slachtoffer naar een herberg, niet naar zijn huis. Er is een oeroude christelijke wijsheid: “reik een drenkeling een stok aan, niet je eigen hand.” En een ieder die Christus wil navolgen, door zichzelf volledig op te offeren aan de ander, is daar vrij in. Maar je kunt dit nooit aan anderen opleggen.
Het gaat niet om 'ruimte geven aan de islam'. Het gaat om 'anderen behandelen zoals je zelf behandeld wilt worden'. En 'anderen', dat zijn ook moslims. Het grote verschil tussen SGP en CU is dat de eerste partij de rechtsstatelijke grondrechten (vooral godsdienst en onderwijs) primair inzet ter bescherming van de eigen achterban, en dat de CU vindt dat de rechtsstaat voor iedereen geldt, zonder onderscheid. Dus ook voor mensen met wie je het vurig oneens bent. Voor christelijke kritiek op de islam is er alle ruimte, maar dat is een kwestie van prediking en evangelisatie, niet van wetgeving.
Segers weet dat de islam een gevoelig thema is dus hij had beter wat nauwkeuriger kunnen zijn in zijn woordkeuze. Hij had kunnen zeggen: “de CU wil ruimte geven aan moslims want dat zijn ook onze naasten.” Door zijn expliciete “ruimte geven aan de islam” wekt hij de indruk dat de islam voor de CU een godsdienst is. Bovendien gelijkwaardig aan het christendom, dus evenveel ruimte verdient in de publieke ruimte dan het christendom. Voor de grondwet mag dat zo zijn, maar die is dan ook neutraal en seculier. De CU wil een christelijke partij zijn en zou hier juist het verschil kunnen maken. Je kunt niet twee heren dienen: Bijbel en grondwet, geloof en wereld, gaan niet altijd samen. Politiek en maatschappelijk gezien is dit uiteraard dynamiet, maar dat was Jezus in zijn tijd ook. De SGP is Bijbelvaster dan de CU en dat wordt door de kiezer gewaardeerd. De CU is bang om de islamkritische richting van de SGP te kiezen, juist omdat de SGP soms al het verwijt krijgt “tegen Wilders aan te schurken”.
Voor de wet, d.w.z. artikel 6 van onze grondwet (het artikel over de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging) is de islam inderdaad gelijk aan het christendom. Voor een theocratische partij als de SGP zal dat altijd lastig zijn. Met 'bijbelvast' heeft dat niets te maken.
Dat cu bang zou zijn om islamitische kiezers te verliezen is een onzinnig argument. Wat ze hebben die helemaal niet. Nogmaals Gert Jan Segers heeft zich erg kritisch uitgelaten in de media over de islam en heeft het een anti christelijke ideologie genoemd. Voor de rest ben ik het met Stefan eens. Je kunt nooit wetgeving maken waarbij een islamitische gezin en een christelijk gezin gevlucht uit bv Afghanistan verschillend behandeld worden niet op basis van seculiere wetten en ook niet op basis van de Bijbel (het nieuwe verbond). En wat ik ook wel graag eens van jouw zou willen weten, hoe ga je het aantal asielzoekers beperken? Dus niet het aantal statushouders maar de mensen die hier asiel aanvragen, ik ben zeer benieuwd naar je antwoord..
Is dat zo?! Een meerderheid van de Nederlanders is niet hetzelfde als “iedereen”. Ik ben zelf niet voor een asielstop, want echte vluchtelingen moeten ergens opgevangen worden. Ik ben wel tegen de verwildering van de asielindustrie. Dat begint al bij ngo’s die vluchtelingen aan de kust van Noord-Afrika met “veerdiensten” oppikken en naar Italië brengen. (en hen vaak het advies geven hun ID-kaarten in zee te gooien, zodat de asielprocedure gerekt kan worden). En het eindigt in Nederland waar steeds meer beroepen aan asielmigranten kunnen verdienen. Denk aan de juridische sector of aan de hotelketens. Het is niet meer te verantwoorden aan de belastingbetaler. Asielbeleid heeft dan meer met graaien of deugen te maken dan met oprechte naastenliefde. Want de belastingbetaler die dit beleid tenslotte mogelijk maakt (steeds meer tegen wil en dank) is ook onze naaste.
Ik ben geen vertegenwoordiger van cu, maar ze zitten bij de kwadranten op de conservatieve lijn in het midden (soms een heel ietsjes over de lijn maar niet significant). Gert-jan Segers heeft zich vaak genoeg kritische uitgesproken over de islam. Daarbij gaat het asiel verhaal niet over de islam. Mensen vluchten en als ze in levensgevaar zijn mogen ze hier blijven ongeacht hun religie. En dat kan ook niet anders dan wat de populisten beweren kun je mensen niet uitsluiten op religie, simpel weg omdat we seculier zijn. Maar het is niet zo dat het beleid ruimhartig is, zelfs vrouwen worden teruggestuurd naar Afghanistan, terwijl ze gevlucht omdat jullie gidsland USA daar zonodig een puinhoop van moest maken.
Ookwel opvallend dat je niet reageerd om mijn laatste alinea...
Daarbij vertel eens wat is er links aan mijn verhaal?
Gen-Z noemt dit een 'stretch'. Dat je jezelf in een moeilijke cognitieve bocht moet wringen om iets te laten 'kloppen', dat is wat JD Vance doet als het aankomt op naastenliefde. Jezus zegt toch duidelijk: 'Wat gij aan de minste van mijn broeders hebt gedaan, hebt gij aan Mij gedaan'?
Wat ik me wel afvraag, Stefan, moeten zgn 'ontwikkelingslanden' nog wel blij zijn met steun en hulp vanuit de USA? Hoevaak wordt er in Wilders' Afrika gevraagd: jongens, zitten jullie nou eigenlijk nog wel te wachten op hulp vanuit Nederland? Die naastenliefde is geweldig, maar zit die 'naaste' er wel op te wachten. Is dat iets wat jij meeneemt in je overwegingen en overdenkingen?
Blijf alsjeblieft wel onderscheid maken tussen ‘het Joodse volk’ (alle Joden in de wereld) en ‘de staat Israël’. Dat is niet hetzelfde. Wat de huidige staat Israël laat zien is hoe nationalisme kan ontsporen. Maar het lijkt me in alle opzichten een zonde tegen de naastenliefde om daar een antisemitisch verhaal van te maken.
In mijn stuk is de aanleiding Wilders’ pleidooi om de ontwikkelingshulp (0,7% BNP) af te schaffen. Hoe draagt de onderklasse de zwaardere lasten van hulp aan Afrikaanse mensen die honger hebben?
Natuurlijk is er verschil tussen persoonlijk en statelijk handelen. En natuurlijk mogen we ons meer verantwoordelijk voelen voor ons eigen gezin dan voor dat van anderen. Dat zeg ik ook in het artikel. Maar we moeten het niet overdrijven: immoreel gedrag wordt niet ineens moreel als we er ‘nationaal’ voor zetten. En dat geldt al helemaal voor hen die zo hameren op onze ‘christelijke cultuur’ - en vervolgens lijken te denken dat dit vooral gaat over gaypride-optochten. Ook moeten we van praktische problemen (we kunnen nu eenmaal niet voor iedereen tegelijk zorgen of de hele wereld op onze nek nemen) geen principiële regels maken, alsof het de christen is voorgeschreven om zich niet druk te maken om iedereen die voorbij Hazeldonk woont.
Daarnaast (een punt dat ik hier heb laten liggen, het was al lang genoeg) geldt dat staten recht hebben te doen. Augustinus zei dat het enige wat staten onderscheidt van grote roversbenden nu juist dit doen van recht is. Maar recht geldt niet alleen binnen de grenzen. Het feit dat de Nederlandse staat de primaire taak heeft te zorgen voor de eigen burgers impliceert niet dat die staat geen verplichtingen heeft t.a.v. anderen in de wereld. Sowieso is dat een vals dilemma, want 0,7% BNP naar ontwikkelingshulp betekent dat we 99,3% voor Nederland gebruiken, dus over de prioriteiten hoeven we heus geen twijfels te hebben. Wilders’ voorstel lijkt meer op degene die ziet dat er ‘kruimpjes’ van de tafel vallen, vervolgens veger en blik pakt en alle kruimels zorgvuldig opveegt om te voorkomen dat de ‘hondjes’ er ook maar iets van te pakken krijgen.
Och, je wilde alleen je racistische punt maken. Ik dacht even dat je serieus wilde reageren. Ik krijg altijd een beetje een vieze smaak in m'n mond van mensen die vroom bijbelteksten citeren, en dan gewoon hun naaste lekker willen haten. Dag.
Waardevol! 🙏🏼
Mooi essay om te delen, bedankt. Hielke Verbree
Wat een inspirerend én informatief artikel, Stefan. Veel dank daarvoor! Mooi hoe je ‘oude’ concepten vertaalt naar de actualiteit. Ik moest ook denken aan de ideeen van Paul Ricoeur over naastenliefde adhv de gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. Hij werkt ook uit hoe individuele verantwoordelijkheid (de Samaritaan tov de beroofde Jood) overgaat in collectieve verantwoordelijkheid (we kunnen immers niet alles individueel oplossen, dus vandaar collectieve arrangementen in onze sociale zekerheid), maar dat collectieve verantwoordelijkheid ook kan overgaan in onverschilligheid (“dat lost de overheid wel op”). Daarom moet collectieve verantwoordelijkheid altijd gevoed worden door individuele verantwoordelijkheid. Daar ligt wel een mooie overeenkomst met jouw artikel. Nogmaals dank en keep up the good work! Eelke
Inderdaad zeg, dat kende ik niet. Dank.
Reactie op een waardevolle reactie op een prachtig artikel: hoe weet u eigenlijk dat de beroofde, half dood geslagene een jood was? Ik ben een beetje bang dat door die gedachte de verkeerde tegenstelling wordt aangescherpt. Het gaat immers niet om de verhouding tussen de beroofde en de redder, maar om het contrast van de joodse religieus (die de vraag stelde) en de door hem als minderwaardig beschouwde Samaritaan. Inmiddels mag u voor Joodse ook (cultuur)christelijke invullen en voor Samaritaan zie ik op veel plaatsen ‘Marokkanen’ of ‘Syriërs’ optreden.
Mooi essay, Stefan! Eén opmerking: je hebt gelijk als je stelt dat de natie ook een abstract begrip is, door de jaren heel fluïde en door verschillende groepen mensen verschillend ingevuld.
Maar binnen de subgroepen hebben mensen er heel concrete beelden bij en dat verbindt (en sluit anderen uit). Daarom is het zo krachtig. Filosofische discussies over wie er nog wel of net niet bij de natie horen zijn aan de witte nationalisten in de VS of extreem rechtse NLs niet besef.
Natuurlijk hebben mensen er concrete beelden bij. Er is sinds de19e eeuw ook veel geïnvesteerd in natievorming: vlag, volkslied, monumenten, ‘vaderlandse geschiedenis’, ABN, enz. Ik heb ook niets tegen de natie als verbindend concept. Maar wel als gedaan wordt of de natie een soort vanzelfsprekende grens is waar concrete naastenliefde en verplichtingen naar de ‘ander’ ophouden. Er is niets vanzelfsprekends aan een natie.
Mooi artikel.
Duidelijk, verhelderend en ook erg lang maar dat ligt aan mij.
Veel dank, Stefan, voor deze zo heldere beschouwing. Je uitleg heeft mij geholpen om mijn begrip te verdiepen.
Ik zelf huldig de idee dat het christendom de stamoverschrijdende naastenliefde predikt. Daarvóór en daarbuiten ongehoord. Als christen kan ik mijn naaste zien in zijn relatie tot God. Wat mooi is dat!
De niet verloste mens kent soms niet meer dan Blut und Boden hetgeen overigens niet wil zeggen dat hij uitsluitend dienovereenkomstig denkt en handelt. Over dat begrip heb je eens in een aflevering van de ongelooflijke podcast een onthullende uiteenzetting gegeven.
Ik ben benieuwd hoe Stefan Paas dan het hogepriesterlijk gebed ziet, dat in deze Goede Week centraal staat. Hierin bidt Jezus: “ Ik bid voor hen; niet voor de wereld bid Ik U, maar voor hen, die Gij Mij gegeven hebt, want zij zijn van U, en al het mijne is het uwe en het uwe is het mijne, en Ik ben in hen verheerlijkt.”
Dit is niet de ideologie van DEI waarin niemand buitengesloten mag worden. Jezus bidt voor degenen die Zijn Vader Hem gegeven heeft, kortom: Hij bidt hier dus voor de Kerk, voor Gods eigen volk. Vanuit het humanisme is dit misschien een kwalijk “eigen volk eerst!” maar in Getsemane bidt Jezus dit wel… De christelijke theologie mag het hogepriesterlijke gebed niet negeren.
Maar meent u nu serieus dat dit gebed bedoeld is om het gebod tot naastenliefde (ook voor vijanden) op te heffen? Dat is toch een exegese van niets, met alle respect.
Alleen al Joh 17:21-22, in hetzelfde hogepriesterlijke gebed, haalt de redenering onderuit: hij bidt voor zijn discipelen juist om de wereld (kosmos) te bereiken - uit liefde!
Uiteraard! Maar wat mij fascineert, is dat je blijkbaar de prioriteit kunt leggen bij een specifieke groep (hier de eigen volgelingen, die zich later christenen zullen gaan noemen) om de wereld te bereiken. Maar die wereld zet je wel even tussen haakjes (“Ik bid niet voor de wereld.”) God begon met Abraham en het Joodse volk. Dat was zijn oorspronkelijke volk. Maar Zijn doel is het bereiken van de hele wereld, van álle mensen.
Een tweede punt dat hier voor mij naar voren komt, is dat het bij God nooit verstart in een “ideologie van de naaste”. Je kunt daarom niet absoluut stellen dat “eigen volk eerst” niet christelijk is zoals in dit betoog gebeurt. In sommige gevallen is het juist christelijk! Je kunt een prioriteit stellen (eerst deze groep, dan die groep…) met het doel om alle mensen te bereiken.
"Verstarde ideologie van de naaste": sorry, maar dit is wel de kern van het evangelie (zie Bergrede en liefdegebod Lev 19, Mat 22 etc)! Staat lijnrecht tegenover "eigen volk eerst". Dat Jezus in Joh 17:9 "voor hen, en niet voor de wereld" bidt is omdat Hij weet dat zij door de wereld vervolgd gaan worden, net als Hijzelf. Gezegend Pasen!
Met verstarde ideologieën bedoel ik uiteraard NIET het Evangelie van Christus! God doet niet aan ideologie. Zijn boodschap gaat verder dan “iedereen hoort erbij”. U zegt het al: de volgelingen van Christus worden juist door de wereld vervolgd.
Jezus is onverbiddelijk tegenover degenen die Zijn Vader niet in waarheid en geest aanbidden of over valse profeten.
Mensenrechten/DEI, hoe goed bedoeld ook, hebben geen oog voor de geestelijke boodschap van Christus.
Gezegend Pasen, vandaag of volgende week.
Christus is opgestaan!
Allerminst. Het betreft hier overigens geen exegese maar een vraag aan u. Hoe ziet u dit gebed van Jezus waarin hij tot de Vader bidt voor degenen die Hij Hem gegeven heeft in relatie tot het gebod hebt U naasten lief? Het christendom gaat veel verder dan “iedereen doet mee!” De ernst van de boodschap van Christus is dat wij ons ook zelf kunnen uitsluiten. Dat is dan niet het werk van populisten maar onze eigen keuze.
Ik zie dat een beetje als appels en peren, eerlijk gezegd. Jezus' hogepriesterlijke gebed gaat over zijn volgelingen. Het gaat erover dat zij bewaard blijven, en dat aan hun onderlinge liefde de wereld zal zien wie Jezus is. Maar dat staat niet tegenover het grote gebod. Integendeel, zelfs.
Wat mij vroeger verbaasde was dat Jezus vlak voor zijn gevangenneming niet een gebed uitspreekt voor álle mensen, maar dat Zijn gebed zich beperkt tot “eigen volk” (c.q. “degenen die de Vader Hem gegeven heeft”) Later ben ik dit gaan begrijpen.
Tegenwoordig hebben we een sterke neiging om uitsluiting en “eigen volk eerst!” moreel zwaar te veroordelen. Dat is dan onlosmakelijk verbonden aan het oordelen van anderen die zich dan “onchristelijk” zouden gedragen.
Maar je mág voor je eigen volk bidden (en niet voor de wereld). Want Jezus is ons hier Zelf in voorgegaan! Laten we mensen die “eigen volk” zeggen toch niet zo oordelen.
Dit heeft niets te maken met ‘eigen volk eerst’. In Joh 17 komt het woord ‘volk’ zelfs niet voor. Het gaat hier om de volgelingen van Jezus, en die komen uit alle volken.
Het is echt een bizarre exegese om deze tekst, die daar totaal niet over gaat, te verbinden met de eigen-volk-eerst en laat-ze-in-Afrika-maar-verhongeren teksten van Wilders. Ik snap werkelijk niet hoe u erbij komt.
Het heeft hier juist alles mee te maken. Jezus sluit in het hogepriesterlijke gebed een groep in en een groep uit. Waarom zou er in het Johannes 17:9 dan zo uitdrukkelijk staan “Ik bid voor hen; Ik bid niet voor de wereld, maar voor degenen, die Gij Mij gegeven hebt, want zij zijn Uw.”
Interessante analyse. Het herinnert ons eraan dat ook het christendom niet aan tribalisme ontsnapt; de geschiedenis van bloedige conflicten tussen katholieken en protestanten is daar het bewijs van. Vaak draait het niet om een universele naaste, maar om de eigen groep en het eigen specifieke godsbeeld ("mijn God tegenover de jouwe"). In die zin lijkt religie – of het nu gaat om het judaïsme, de islam of het protestantisme – vaak eerder een grenstrekker dan een bruggenbouwer. Joden en Palestijnen zijn een volk. Het geloof verdeelt hen.
Mooi artikel,
Ik vind de ontwikkeling dat orthodoxe christenen die achter rechts nationalistische ideeën lopen nogal zorgelijk. Zich uitend in het percentage Trump verstehers bij SGP- kiezers en apologeten die youtube filmpjes maken over wat de bijbel zegt over asielzoekers waarin de PVV mentaliteit wordt recht gepraat. Er wordt helemaal gedaan alsof je als christen alleen maar rechts nationalistisch conservatief kan zijn.
Aan de andere kant menen linkse christenen weer dat je als christen alleen maar een links standpunt kunt innemen tav asielbeleid. Jezus wordt in deze kringen soms voorgesteld als een mensenrechtenactivist avant la lettre.
Op dit moment zien we inderdaad dat de CU het niet goed doet en de SGP juist wel. Dat heeft waarschijnlijk niets te maken met wat u “Trump Verstehers” noemt, maar is eerder een uitdrukking van rechts realisme.
In de eerste plaats is de CU niet links maar een midden partij, natuurlijk alles naar rechts opschuift is zelfs vanuit hun oogpunt de VVD nog links. Het is juist de rechtse partijen die geen realistisch beeld schetsen, zolang Nederland 1 van de rijkste landen ter wereld blijft zullen hier asielzoekers blijven komen, je kunt wel willen dat dat anders wordt maar dat verandert niet. Behalve natuurlijk als we uit de euro en eu gaan want dan worden we ook een 3e wereld land, idem geld als we grote hekken om Nederland zetten.
Dat rechtse partijen denken hier iets aan kunnen doen is gewoon een illusie. Dus moeten die mensen eerlijk verdeeld en goed opgevangen worden in eerste instantie (zeker als christen zou je hier voor moeten zijn). Vervolgens moet het grootste deel weer terug gestuurd worden. Dat laatste is iedereen van links tot rechts het over eens. En dat gebeurt nu al. Maar nogmaals 0 asielzoekers of 10k of wat dat ook is simpelweg weg een illusie.
Een andere oplossing zou zijn om de welvaart over de wereld eerlijker te verdelen maar ja dat is natuurlijk tegen het zere been van rechtse lieden stel je voor, alleen wij hebben toch maar recht op 3 wereldbollen.
De CU is de enige partij die in het links conservatieve (soms progressieve) kwadrant zit. Of bij benadering. In ieder geval links van de y-as. De SGP zit in het rechts conservatieve kwadrant. Dat alles naar rechts opschuift, is discutabel. Onder de kabinetten Rutte is Nederland (de VVD voorop) juist naar links opgeschoven. Dat heeft nu een correctie nodig. Dus stemt op dit moment 35% van het electoraat op een partij rechts van de VVD, waaronder de SGP.
Wat asielbeleid betreft, is CU toch uitgesproken links. U bevestigt dit ook in uw verhaal. Als ik u goed begrijp, heeft het rijke Westen min of meer de morele verplichting om economische vluchtelingen op te vangen? Voor de culturele gevolgen van massamigratie is de CU erg naïef. Segers vond dat Nederland ruimte moet geven aan de islam. Een dergelijke uitspraak zou bij een SGP’er ondenkbaar zijn. De moslim is weliswaar onze naaste, maar de islam is beslist niet “een andere smaak religie dan het christendom” zoals dat vanuit een neutraal en seculier perspectief mag lijken.
Door haar fundering in het Woord van God is de SGP zich juist bewust van de culturele ontwrichting van massamigratie. De SGP is niet kwetsbaar voor de morele chantage van links (een asielstop zou hardvochtig of racistisch zijn). Het verhaal over de barmhartige Samaritaan is ook duidelijk: hij brengt het slachtoffer naar een herberg, niet naar zijn huis. Er is een oeroude christelijke wijsheid: “reik een drenkeling een stok aan, niet je eigen hand.” En een ieder die Christus wil navolgen, door zichzelf volledig op te offeren aan de ander, is daar vrij in. Maar je kunt dit nooit aan anderen opleggen.
Het gaat niet om 'ruimte geven aan de islam'. Het gaat om 'anderen behandelen zoals je zelf behandeld wilt worden'. En 'anderen', dat zijn ook moslims. Het grote verschil tussen SGP en CU is dat de eerste partij de rechtsstatelijke grondrechten (vooral godsdienst en onderwijs) primair inzet ter bescherming van de eigen achterban, en dat de CU vindt dat de rechtsstaat voor iedereen geldt, zonder onderscheid. Dus ook voor mensen met wie je het vurig oneens bent. Voor christelijke kritiek op de islam is er alle ruimte, maar dat is een kwestie van prediking en evangelisatie, niet van wetgeving.
Segers weet dat de islam een gevoelig thema is dus hij had beter wat nauwkeuriger kunnen zijn in zijn woordkeuze. Hij had kunnen zeggen: “de CU wil ruimte geven aan moslims want dat zijn ook onze naasten.” Door zijn expliciete “ruimte geven aan de islam” wekt hij de indruk dat de islam voor de CU een godsdienst is. Bovendien gelijkwaardig aan het christendom, dus evenveel ruimte verdient in de publieke ruimte dan het christendom. Voor de grondwet mag dat zo zijn, maar die is dan ook neutraal en seculier. De CU wil een christelijke partij zijn en zou hier juist het verschil kunnen maken. Je kunt niet twee heren dienen: Bijbel en grondwet, geloof en wereld, gaan niet altijd samen. Politiek en maatschappelijk gezien is dit uiteraard dynamiet, maar dat was Jezus in zijn tijd ook. De SGP is Bijbelvaster dan de CU en dat wordt door de kiezer gewaardeerd. De CU is bang om de islamkritische richting van de SGP te kiezen, juist omdat de SGP soms al het verwijt krijgt “tegen Wilders aan te schurken”.
Voor de wet, d.w.z. artikel 6 van onze grondwet (het artikel over de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging) is de islam inderdaad gelijk aan het christendom. Voor een theocratische partij als de SGP zal dat altijd lastig zijn. Met 'bijbelvast' heeft dat niets te maken.
Dat cu bang zou zijn om islamitische kiezers te verliezen is een onzinnig argument. Wat ze hebben die helemaal niet. Nogmaals Gert Jan Segers heeft zich erg kritisch uitgelaten in de media over de islam en heeft het een anti christelijke ideologie genoemd. Voor de rest ben ik het met Stefan eens. Je kunt nooit wetgeving maken waarbij een islamitische gezin en een christelijk gezin gevlucht uit bv Afghanistan verschillend behandeld worden niet op basis van seculiere wetten en ook niet op basis van de Bijbel (het nieuwe verbond). En wat ik ook wel graag eens van jouw zou willen weten, hoe ga je het aantal asielzoekers beperken? Dus niet het aantal statushouders maar de mensen die hier asiel aanvragen, ik ben zeer benieuwd naar je antwoord..
Nogmaals iedereen wil een asiel stop, maar hoe dan??
Is dat zo?! Een meerderheid van de Nederlanders is niet hetzelfde als “iedereen”. Ik ben zelf niet voor een asielstop, want echte vluchtelingen moeten ergens opgevangen worden. Ik ben wel tegen de verwildering van de asielindustrie. Dat begint al bij ngo’s die vluchtelingen aan de kust van Noord-Afrika met “veerdiensten” oppikken en naar Italië brengen. (en hen vaak het advies geven hun ID-kaarten in zee te gooien, zodat de asielprocedure gerekt kan worden). En het eindigt in Nederland waar steeds meer beroepen aan asielmigranten kunnen verdienen. Denk aan de juridische sector of aan de hotelketens. Het is niet meer te verantwoorden aan de belastingbetaler. Asielbeleid heeft dan meer met graaien of deugen te maken dan met oprechte naastenliefde. Want de belastingbetaler die dit beleid tenslotte mogelijk maakt (steeds meer tegen wil en dank) is ook onze naaste.
Ik ben geen vertegenwoordiger van cu, maar ze zitten bij de kwadranten op de conservatieve lijn in het midden (soms een heel ietsjes over de lijn maar niet significant). Gert-jan Segers heeft zich vaak genoeg kritische uitgesproken over de islam. Daarbij gaat het asiel verhaal niet over de islam. Mensen vluchten en als ze in levensgevaar zijn mogen ze hier blijven ongeacht hun religie. En dat kan ook niet anders dan wat de populisten beweren kun je mensen niet uitsluiten op religie, simpel weg omdat we seculier zijn. Maar het is niet zo dat het beleid ruimhartig is, zelfs vrouwen worden teruggestuurd naar Afghanistan, terwijl ze gevlucht omdat jullie gidsland USA daar zonodig een puinhoop van moest maken.
Ookwel opvallend dat je niet reageerd om mijn laatste alinea...
Daarbij vertel eens wat is er links aan mijn verhaal?
Gen-Z noemt dit een 'stretch'. Dat je jezelf in een moeilijke cognitieve bocht moet wringen om iets te laten 'kloppen', dat is wat JD Vance doet als het aankomt op naastenliefde. Jezus zegt toch duidelijk: 'Wat gij aan de minste van mijn broeders hebt gedaan, hebt gij aan Mij gedaan'?
Wat ik me wel afvraag, Stefan, moeten zgn 'ontwikkelingslanden' nog wel blij zijn met steun en hulp vanuit de USA? Hoevaak wordt er in Wilders' Afrika gevraagd: jongens, zitten jullie nou eigenlijk nog wel te wachten op hulp vanuit Nederland? Die naastenliefde is geweldig, maar zit die 'naaste' er wel op te wachten. Is dat iets wat jij meeneemt in je overwegingen en overdenkingen?
Eigen volk eerst , jazeker niet christeljk !
Maar naar het blijkt heeft het Joodse volk daar geen problemen mee !
Koste wat kost , moet alles wijken, eigen volk eerst !
Wat de mensen daarvan vinden , is zo langzamerhand wel duidelijk.
Maar wat vindt de Heere God daar eigenlijk van. , nu de mens zich aan God geluk vindt .
Blijf alsjeblieft wel onderscheid maken tussen ‘het Joodse volk’ (alle Joden in de wereld) en ‘de staat Israël’. Dat is niet hetzelfde. Wat de huidige staat Israël laat zien is hoe nationalisme kan ontsporen. Maar het lijkt me in alle opzichten een zonde tegen de naastenliefde om daar een antisemitisch verhaal van te maken.
Herstel Laatste zin moet zijn , als de mens zich gelijk aan De Heere God stelt
In mijn stuk is de aanleiding Wilders’ pleidooi om de ontwikkelingshulp (0,7% BNP) af te schaffen. Hoe draagt de onderklasse de zwaardere lasten van hulp aan Afrikaanse mensen die honger hebben?
Natuurlijk is er verschil tussen persoonlijk en statelijk handelen. En natuurlijk mogen we ons meer verantwoordelijk voelen voor ons eigen gezin dan voor dat van anderen. Dat zeg ik ook in het artikel. Maar we moeten het niet overdrijven: immoreel gedrag wordt niet ineens moreel als we er ‘nationaal’ voor zetten. En dat geldt al helemaal voor hen die zo hameren op onze ‘christelijke cultuur’ - en vervolgens lijken te denken dat dit vooral gaat over gaypride-optochten. Ook moeten we van praktische problemen (we kunnen nu eenmaal niet voor iedereen tegelijk zorgen of de hele wereld op onze nek nemen) geen principiële regels maken, alsof het de christen is voorgeschreven om zich niet druk te maken om iedereen die voorbij Hazeldonk woont.
Daarnaast (een punt dat ik hier heb laten liggen, het was al lang genoeg) geldt dat staten recht hebben te doen. Augustinus zei dat het enige wat staten onderscheidt van grote roversbenden nu juist dit doen van recht is. Maar recht geldt niet alleen binnen de grenzen. Het feit dat de Nederlandse staat de primaire taak heeft te zorgen voor de eigen burgers impliceert niet dat die staat geen verplichtingen heeft t.a.v. anderen in de wereld. Sowieso is dat een vals dilemma, want 0,7% BNP naar ontwikkelingshulp betekent dat we 99,3% voor Nederland gebruiken, dus over de prioriteiten hoeven we heus geen twijfels te hebben. Wilders’ voorstel lijkt meer op degene die ziet dat er ‘kruimpjes’ van de tafel vallen, vervolgens veger en blik pakt en alle kruimels zorgvuldig opveegt om te voorkomen dat de ‘hondjes’ er ook maar iets van te pakken krijgen.
Zie het vervolg van het artikel.
Het ging u toch om belastinggeld?
Och, je wilde alleen je racistische punt maken. Ik dacht even dat je serieus wilde reageren. Ik krijg altijd een beetje een vieze smaak in m'n mond van mensen die vroom bijbelteksten citeren, en dan gewoon hun naaste lekker willen haten. Dag.