Heel mooi gezegd. Gisteren de documentaire van Navalny gekeken. Zijn laatste woorden in die film : “Als ze besluiten mij te vermoorden, betekent dat we ongelofelijk sterk zijn,we moeten deze kracht gebruiken om niet op te geven. Vergeet niet hoeveel
Kracht we hebben. Die wordt onderdrukt door slechte mannen. We realiseren niet hoe sterk we zijn . Het enige dat nodig is om het kwaad te laten winnen is als goede mensen niets doen. Dus doe iets”
Daarna gaat hij terug naar Rusland waar hij wordt opgepakt en nooit meer de gevangenis uitkomt. Hij leest daar meer en meer de woorden van Jezus. Ik zou hem graag wille vragen of deze laatste zinnen nog steeds zijn boodschap zouden zijn.
Ik was geraakt afgelopen weken dat het toch naar buiten gekomen is dat de overheid hem heeft vergiftigd….
Diep onder de indruk van dit essay. Ik beschouw mijzelf als Zen Boeddhist, maar dit verhaal vanuit de Bergrede spreekt mij zeer aan. Dank hiervoor. _/|\_
Je waarschuwing tegen het normaliseren van oorlog is zeker terecht, die mentale verschuiving is gevaarlijk. Tegelijk moet je onderscheid maken tussen een cultuur die oorlog romantiseert en een land die na dertig jaar verwaarlozing haar defensie enigszins herstelt. We zijn nog maar net begonnen de meest cruciale tekorten te herstellen. Ik zie als christen oorlog als moreel kwaad, maar ben tot de conclusie gekomen dat juist geloofwaardige afschrikking nodig is om een tegenstander ervan te weerhouden te beginnen. De vraag is dus niet alleen of militarisering gevaarlijk is, maar ook of onvoldoende afschrikking dat misschien óók is. Makkelijke antwoorden zijn er in ieder geval niet.
Vrede is niet de absentie van oorlog. Het is een actieve houding en handeling om een wereld te creëeren waarin je anders dan tegenover elkaar, elkaars verschillen als definitie van het zelf gebruikend, naast elkaar probeert te leven met verschillen en leven als definitie en uitgangspunt zelf neemt...
Veel waardering voor de kritische en zoekende houding, en dank aan De Ongelooflijke dat hier ruimte is voor alternatieve perspectieven. Ik ben nog steeds van mening dat een sterkere Europese defensie nodig is om als continent minder afhankelijk te zijn en de rechtstaat overeind te kunnen houden, maar laten we daarin heel kritisch en zuiver blijven. Laat de dynamiek van oorlog niet uit de hand lopen, laat het ons niet gaan beheersen.
Wat zou er gebeuren met de 'wapenwedloop' als we wisten dat Poetin met 'zijn' Rusland niet langer zijn beoogde grote Tsaristische Rijk zou nastreven: dit omdat de Bergrede hem ook inspireert en voortdrijft?
Als Christen en marinier zou ik mijn wapens graag omsmeden tot ploegscharen. Echter die laatste kan ik niet gebruiken als de 'te ploegen grond' onveilig is. Allesomvattende Vrede vinden we niet hier. Maar HET gaat er zijn!
Ik denk dat het simpel is. De weg van Jezus is je kruis opnemen en Hem volgen. Dus in principe bereid zijn alles, inclusief jezelf, aan het kruis te laten nagelen. Ja, dat is pacifisme. Collectieve overgave, demilitarisering en genieten van de Goelag Archipel, in ons geval. Je mond houden, de keizer eren (Xi, Putin, Trump, Erdogan enz enz enz, ze zijn allemaal hetzelfde) of Navalny achterna. En dan maar hopen dat de Jezus terugkomt om, zoals de Psalmen het iets netter verwoorden, al die narcistische klootzakken aan te pakken en een wereld van gerechtigheid te brengen, want als twee wereldoorlogen duidelijk hebben gemaakt, kunnen wij dat niet. En inderdaad, de wederzijdse afschrikking is niet christelijk.
Al moet ik bekennen dat ik 80 jaar zonder oorlog in dit land persoonlijk wel als positief heb ervaren. Maar inderdaad, het was/is niet de weg van Jezus. Toch maar een spoedcursus Russisch gaan volgen.
Leestip: De Vliegenvanger van John Steinbeck. Over een land zonder verdedingsmiddelen dat wordt binnengevallen door een machtig buurland en wat er dan volgt. Stof tot nadenken…
Dank voor dit essay. Het is zo gemakkelijk om mee te gaan in de oorlogspropaganda. Bergrede vraagt een heel andere defensie van ons zelf. Een dagelijkse liefdevolle houding bepalen in een tot agressie oproepende wereld.
Stof tot nadenken. Maar ik blijf het moeilijke materie vinden. In alle voorbeelden genoemd is er een gezagspartij aanwezig. Vaak gewapend. Moeten wij ons als Christenen dan altijd maar voegen naar dat gezag? Goed of kwaad. Zo niet, inderdaad dan blijf je altijd nieuwe Orks creëren? Kijk de haat die nu onder Oekraïners wordt gevoed door de Russen, maar andersom door de jarenlange Russische propaganda is een ook een beeld van het Oekraïense volk geschetst van Nazi’s en kannibalen. In Iran zal door de acties van Amerika de wil om een kernbom te maken alleen maar groter worden. Maar dan de analogie van de kernwapen doctrine van de NATO. Wereldmachten houden elkaar zo onder schot… de oorlog in Oekraïne had al tot veel grotere proporties en veel eerder kunnen uitgroeien tot een continentale oorlog als dat er niet was geweest. De actieve dreiging van Putin met kernwapens in het begin van de oorlog heeft de wapenleveranties of zelfs actief ingrijpen van het westen vertraagd of tot nu toe voorkomen. Logisch dat de Oekraïeners zich in de steek gelaten voelen en dat zij het gevoel hebben dat zij de kastanjes uit het vuur aan het halen zijn voor ons. Maar hadden we ze dan helemaal in de steek moeten laten? Aan hun lot over moeten laten? Jammer dan, voeg je maar aan de onderwerping van Rusland? Als de geallieerden zo gedacht zouden hebben 80 jaar geleden dan hadden wij dit waarschijnlijk niet kunnen schrijven en was het Joodse volk er niet meer geweest, en niet alleen zij. Wanneer de bergrede door beide partijen wordt onderschreven kan een wereld bestaan zonder uitbuiting, oorlog en slavernij. Dit verhaal verkondigen aan de gehele wereld kan helpen, maar als we ons door onwetenden of onwelwillenden laten afslachten kan het verhaal niet meer verteld worden. Kortom u begrijpt dat ik ook geen antwoord heb. Laten we vooral blijven zoeken naar vrede en rechtvaardigheid als iedereen dat doet komen we wellicht een heel eind.
Eens met het pleidooi voor prudentie. Dat zouden we zeker vaker moeten uitoefenen. Grofweg kun je er van uitgaan dat des te verder weg, des te slechter gedragen Nederlanders zich, en dat geldt des te meer voor de Nederlandse overheid en bedrijven, en al helemaal in kwesties van wapens en conflicten. Maar... De alinea over niets doen, snijdt geen hout. Als ik negen keer op basis van verkeerde gronden iets wel of niet doe, zegt dat in principe niets over de tiende keer. Verder wie is toch altijd die 'we'? Dat wisselt ook in dit stuk nogal eens. 'We', als in Europa, zijn helemaal niet klein. 'We', als in Nederlandse bedrijven en politiek, hebben decennia lang enorme winsten kunnen maken en goedkope energie gefixt, tegen negatieve externe effecten, en net als met de bankencrisis, mogen 'we', als in de grote groep individuele belastingbetalers, nu de rekening betalen. 'We', als in het rijke westerse Europa hadden in de jaren negentig een strategie kunnen ontwerpen waarmee 'we' met West-Europese kennis een gordel van industrie hadden kunnen neerleggen in Oost-Europa, die niet winst opleverde als gevolg van negatieve externe effecten maar gewoon van hard werken, maar in plaats daarvan kozen 'we', als in de West-Europese elite van politici en economische grootmachten, ervoor om dictaturen groot te maken, waar 'we', als in de armere mensen, de prijs voor betalen.
'Is het beter te lijden onder kwaad dan dit te voorkomen door kwaad te doen?'
Dat is wat mij betreft een van dé centrale vragen waarmee we ons ten opzichte van oorlog moeten verhouden. Socrates pleitte in de Gorgias voor een bevestigend antwoord: "I would choose suffering over doing what’s unjust" (469c, vert. Zeyl).
Als dit klopt, dan zijn we onszelf een morele rechtvaardiging voor dodelijk geweld op staatsniveau verplicht. Dan zijn overwegingen als 'hebben we genoeg macht om iets te doen?' of 'maakt een wapenwedloop de wereld veiliger of is het een verstrikkend net?' belangrijk, maar ze raken niet de kern! Het gesprek over de morele theorie, 'wanneer is doden gerechtvaardigd?', en over de verschillende mogelijke posities tussen pacifisme en 'gerechtvaardigde oorlog' kwam in dit artikel minder aan bod.
Jezus' lessen uit de Bergrede zijn hierbij relevant, en het is een juiste houding om er alles aan doen om na te gaan of het 'pad van de verschrikking' niet van een denkfout uitgaat. Daarnaast ben ik het met de auteur eens dat vraagtekens bij bewapening te weinig worden gesteld: bij het noemen van Bonhoeffer wordt wel eens begonnen bij 'zondige dapperheid', en niet bij zijn twijfels en zoektocht vooraf:
"Was kann denn der dir schaden, der dir Böses antut. Nicht dir schadet es, aber ihm schadet es. Unrechtleiden schadet keinem Christen. Aber Unrecht tun schadet. Nur eines will ja der Böse bei dir erreichen, nämlich, daß du auch böse wirst. Aber damit hätte er ja gesiegt. Darum vergilt nicht Böses mit Bösem. Du schadest damit nicht dem, sondern dir selbst. Nicht du bist in Gefahr, wenn dir Böses geschieht, aber der andre ist in Gefahr, der dir Böses tut und er kommt darin um, wenn du ihm nicht hilfst. Darum um des anderen willen und um deiner Verantwortung für ihn vergilt nicht Böses mit Bösem. Hat Gott denn dir je so vergolten?" (Bonhoeffer, 1938)
Vertaling (DeepL):
"Wat kan degene die je kwaad doet je nu schaden? Het schaadt jou niet, maar hem wel. Onrecht lijden schaadt geen enkele christen. Maar onrecht doen schaadt wel. De boze wil maar één ding bij jou bereiken, namelijk dat jij ook boos wordt. Maar daarmee zou hij gewonnen hebben. Vergeld daarom het kwaad niet met kwaad. Je schaadt daarmee niet hem, maar jezelf. Niet jij bent in gevaar als je kwaad wordt aangedaan, maar de ander die je kwaad doet, en hij gaat ten onder als je hem niet helpt. Vergeld daarom, omwille van de ander en omwille van je verantwoordelijkheid voor hem, geen kwaad met kwaad. Heeft God je ooit zo vergolden?"
Heel mooi gezegd. Gisteren de documentaire van Navalny gekeken. Zijn laatste woorden in die film : “Als ze besluiten mij te vermoorden, betekent dat we ongelofelijk sterk zijn,we moeten deze kracht gebruiken om niet op te geven. Vergeet niet hoeveel
Kracht we hebben. Die wordt onderdrukt door slechte mannen. We realiseren niet hoe sterk we zijn . Het enige dat nodig is om het kwaad te laten winnen is als goede mensen niets doen. Dus doe iets”
Daarna gaat hij terug naar Rusland waar hij wordt opgepakt en nooit meer de gevangenis uitkomt. Hij leest daar meer en meer de woorden van Jezus. Ik zou hem graag wille vragen of deze laatste zinnen nog steeds zijn boodschap zouden zijn.
Ik was geraakt afgelopen weken dat het toch naar buiten gekomen is dat de overheid hem heeft vergiftigd….
Diep onder de indruk van dit essay. Ik beschouw mijzelf als Zen Boeddhist, maar dit verhaal vanuit de Bergrede spreekt mij zeer aan. Dank hiervoor. _/|\_
Ik ben hier zo blij mee. Je verwoordt precies de vragen en zorgen die ik heb. Veel dank. Veel om over na te denken!
Je waarschuwing tegen het normaliseren van oorlog is zeker terecht, die mentale verschuiving is gevaarlijk. Tegelijk moet je onderscheid maken tussen een cultuur die oorlog romantiseert en een land die na dertig jaar verwaarlozing haar defensie enigszins herstelt. We zijn nog maar net begonnen de meest cruciale tekorten te herstellen. Ik zie als christen oorlog als moreel kwaad, maar ben tot de conclusie gekomen dat juist geloofwaardige afschrikking nodig is om een tegenstander ervan te weerhouden te beginnen. De vraag is dus niet alleen of militarisering gevaarlijk is, maar ook of onvoldoende afschrikking dat misschien óók is. Makkelijke antwoorden zijn er in ieder geval niet.
Zo mooi beschreven waar ik zelf al zo lang over nadenk. 🙏
Als ergens het recht niet vaardig is dan is het wel in een oorlog. Mooi essay. Blijf het heel moeilijk vinden.
Vrede is niet de absentie van oorlog. Het is een actieve houding en handeling om een wereld te creëeren waarin je anders dan tegenover elkaar, elkaars verschillen als definitie van het zelf gebruikend, naast elkaar probeert te leven met verschillen en leven als definitie en uitgangspunt zelf neemt...
zie ook: https://www.linkedin.com/pulse/meer-defensie-ja-maar-dan-%25C3%25B3%25C3%25B3k-vrede-allard-de-ranitz-zy3ie/?trackingId=llMk2s6dSzSur00mMTpvlQ%3D%3D
Veel waardering voor de kritische en zoekende houding, en dank aan De Ongelooflijke dat hier ruimte is voor alternatieve perspectieven. Ik ben nog steeds van mening dat een sterkere Europese defensie nodig is om als continent minder afhankelijk te zijn en de rechtstaat overeind te kunnen houden, maar laten we daarin heel kritisch en zuiver blijven. Laat de dynamiek van oorlog niet uit de hand lopen, laat het ons niet gaan beheersen.
Wat zou er gebeuren met de 'wapenwedloop' als we wisten dat Poetin met 'zijn' Rusland niet langer zijn beoogde grote Tsaristische Rijk zou nastreven: dit omdat de Bergrede hem ook inspireert en voortdrijft?
Als Christen en marinier zou ik mijn wapens graag omsmeden tot ploegscharen. Echter die laatste kan ik niet gebruiken als de 'te ploegen grond' onveilig is. Allesomvattende Vrede vinden we niet hier. Maar HET gaat er zijn!
Ik denk dat het simpel is. De weg van Jezus is je kruis opnemen en Hem volgen. Dus in principe bereid zijn alles, inclusief jezelf, aan het kruis te laten nagelen. Ja, dat is pacifisme. Collectieve overgave, demilitarisering en genieten van de Goelag Archipel, in ons geval. Je mond houden, de keizer eren (Xi, Putin, Trump, Erdogan enz enz enz, ze zijn allemaal hetzelfde) of Navalny achterna. En dan maar hopen dat de Jezus terugkomt om, zoals de Psalmen het iets netter verwoorden, al die narcistische klootzakken aan te pakken en een wereld van gerechtigheid te brengen, want als twee wereldoorlogen duidelijk hebben gemaakt, kunnen wij dat niet. En inderdaad, de wederzijdse afschrikking is niet christelijk.
Al moet ik bekennen dat ik 80 jaar zonder oorlog in dit land persoonlijk wel als positief heb ervaren. Maar inderdaad, het was/is niet de weg van Jezus. Toch maar een spoedcursus Russisch gaan volgen.
Leestip: De Vliegenvanger van John Steinbeck. Over een land zonder verdedingsmiddelen dat wordt binnengevallen door een machtig buurland en wat er dan volgt. Stof tot nadenken…
Dank voor dit essay. Het is zo gemakkelijk om mee te gaan in de oorlogspropaganda. Bergrede vraagt een heel andere defensie van ons zelf. Een dagelijkse liefdevolle houding bepalen in een tot agressie oproepende wereld.
Stof tot nadenken. Maar ik blijf het moeilijke materie vinden. In alle voorbeelden genoemd is er een gezagspartij aanwezig. Vaak gewapend. Moeten wij ons als Christenen dan altijd maar voegen naar dat gezag? Goed of kwaad. Zo niet, inderdaad dan blijf je altijd nieuwe Orks creëren? Kijk de haat die nu onder Oekraïners wordt gevoed door de Russen, maar andersom door de jarenlange Russische propaganda is een ook een beeld van het Oekraïense volk geschetst van Nazi’s en kannibalen. In Iran zal door de acties van Amerika de wil om een kernbom te maken alleen maar groter worden. Maar dan de analogie van de kernwapen doctrine van de NATO. Wereldmachten houden elkaar zo onder schot… de oorlog in Oekraïne had al tot veel grotere proporties en veel eerder kunnen uitgroeien tot een continentale oorlog als dat er niet was geweest. De actieve dreiging van Putin met kernwapens in het begin van de oorlog heeft de wapenleveranties of zelfs actief ingrijpen van het westen vertraagd of tot nu toe voorkomen. Logisch dat de Oekraïeners zich in de steek gelaten voelen en dat zij het gevoel hebben dat zij de kastanjes uit het vuur aan het halen zijn voor ons. Maar hadden we ze dan helemaal in de steek moeten laten? Aan hun lot over moeten laten? Jammer dan, voeg je maar aan de onderwerping van Rusland? Als de geallieerden zo gedacht zouden hebben 80 jaar geleden dan hadden wij dit waarschijnlijk niet kunnen schrijven en was het Joodse volk er niet meer geweest, en niet alleen zij. Wanneer de bergrede door beide partijen wordt onderschreven kan een wereld bestaan zonder uitbuiting, oorlog en slavernij. Dit verhaal verkondigen aan de gehele wereld kan helpen, maar als we ons door onwetenden of onwelwillenden laten afslachten kan het verhaal niet meer verteld worden. Kortom u begrijpt dat ik ook geen antwoord heb. Laten we vooral blijven zoeken naar vrede en rechtvaardigheid als iedereen dat doet komen we wellicht een heel eind.
Eens met het pleidooi voor prudentie. Dat zouden we zeker vaker moeten uitoefenen. Grofweg kun je er van uitgaan dat des te verder weg, des te slechter gedragen Nederlanders zich, en dat geldt des te meer voor de Nederlandse overheid en bedrijven, en al helemaal in kwesties van wapens en conflicten. Maar... De alinea over niets doen, snijdt geen hout. Als ik negen keer op basis van verkeerde gronden iets wel of niet doe, zegt dat in principe niets over de tiende keer. Verder wie is toch altijd die 'we'? Dat wisselt ook in dit stuk nogal eens. 'We', als in Europa, zijn helemaal niet klein. 'We', als in Nederlandse bedrijven en politiek, hebben decennia lang enorme winsten kunnen maken en goedkope energie gefixt, tegen negatieve externe effecten, en net als met de bankencrisis, mogen 'we', als in de grote groep individuele belastingbetalers, nu de rekening betalen. 'We', als in het rijke westerse Europa hadden in de jaren negentig een strategie kunnen ontwerpen waarmee 'we' met West-Europese kennis een gordel van industrie hadden kunnen neerleggen in Oost-Europa, die niet winst opleverde als gevolg van negatieve externe effecten maar gewoon van hard werken, maar in plaats daarvan kozen 'we', als in de West-Europese elite van politici en economische grootmachten, ervoor om dictaturen groot te maken, waar 'we', als in de armere mensen, de prijs voor betalen.
'Is het beter te lijden onder kwaad dan dit te voorkomen door kwaad te doen?'
Dat is wat mij betreft een van dé centrale vragen waarmee we ons ten opzichte van oorlog moeten verhouden. Socrates pleitte in de Gorgias voor een bevestigend antwoord: "I would choose suffering over doing what’s unjust" (469c, vert. Zeyl).
Als dit klopt, dan zijn we onszelf een morele rechtvaardiging voor dodelijk geweld op staatsniveau verplicht. Dan zijn overwegingen als 'hebben we genoeg macht om iets te doen?' of 'maakt een wapenwedloop de wereld veiliger of is het een verstrikkend net?' belangrijk, maar ze raken niet de kern! Het gesprek over de morele theorie, 'wanneer is doden gerechtvaardigd?', en over de verschillende mogelijke posities tussen pacifisme en 'gerechtvaardigde oorlog' kwam in dit artikel minder aan bod.
Jezus' lessen uit de Bergrede zijn hierbij relevant, en het is een juiste houding om er alles aan doen om na te gaan of het 'pad van de verschrikking' niet van een denkfout uitgaat. Daarnaast ben ik het met de auteur eens dat vraagtekens bij bewapening te weinig worden gesteld: bij het noemen van Bonhoeffer wordt wel eens begonnen bij 'zondige dapperheid', en niet bij zijn twijfels en zoektocht vooraf:
"Was kann denn der dir schaden, der dir Böses antut. Nicht dir schadet es, aber ihm schadet es. Unrechtleiden schadet keinem Christen. Aber Unrecht tun schadet. Nur eines will ja der Böse bei dir erreichen, nämlich, daß du auch böse wirst. Aber damit hätte er ja gesiegt. Darum vergilt nicht Böses mit Bösem. Du schadest damit nicht dem, sondern dir selbst. Nicht du bist in Gefahr, wenn dir Böses geschieht, aber der andre ist in Gefahr, der dir Böses tut und er kommt darin um, wenn du ihm nicht hilfst. Darum um des anderen willen und um deiner Verantwortung für ihn vergilt nicht Böses mit Bösem. Hat Gott denn dir je so vergolten?" (Bonhoeffer, 1938)
Vertaling (DeepL):
"Wat kan degene die je kwaad doet je nu schaden? Het schaadt jou niet, maar hem wel. Onrecht lijden schaadt geen enkele christen. Maar onrecht doen schaadt wel. De boze wil maar één ding bij jou bereiken, namelijk dat jij ook boos wordt. Maar daarmee zou hij gewonnen hebben. Vergeld daarom het kwaad niet met kwaad. Je schaadt daarmee niet hem, maar jezelf. Niet jij bent in gevaar als je kwaad wordt aangedaan, maar de ander die je kwaad doet, en hij gaat ten onder als je hem niet helpt. Vergeld daarom, omwille van de ander en omwille van je verantwoordelijkheid voor hem, geen kwaad met kwaad. Heeft God je ooit zo vergolden?"